W ostatnich latach Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) podjął zdecydowane kroki w walce z nieuczciwymi praktykami sprzedażowymi, które szczególnie dotykają osoby starsze. W wyniku przeprowadzonych kontroli ujawniono szokujące przypadki naruszeń, które doprowadziły do nałożenia wysokich kar na firmy i ich zarządy.
W ostatnich dwóch latach, z inicjatywy Prezesa UOKiK, wprowadzono nowe przepisy mające na celu zwiększenie ochrony konsumentów w relacjach z przedsiębiorcami prowadzącymi sprzedaż bezpośrednią. Zmiany te były konieczne ze względu na liczne skargi od osób pokrzywdzonych przez nieuczciwych sprzedawców.
Na nieuczciwe praktyki podczas sprzedaży na prezentacjach szczególnie narażone są osoby starsze. Nieuczciwi handlowcy często wykorzystują ich problemy zdrowotne. Seniorzy zapraszani są na spotkania pod fałszywym pretekstem, np. darmowych badań wzroku czy płuc. Tak było w przypadku firm, wobec których prowadziliśmy postępowania w ostatnim czasie. Większość umów jest zawierana z konsumentami powyżej 60. roku życia.
– powiedział Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK
Od stycznia 2023 roku obowiązują bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące pokazów, podczas których prowadzona jest sprzedaż. Firmy oferujące produkty i usługi poza swoją siedzibą, siecią sklepową, straganami czy targowiskami, nie mogą przyjmować płatności przed upływem terminu na odstąpienie od umowy oraz zawierać z konsumentami umów dotyczących usług finansowych, na przykład kredytu konsumenckiego, podczas pokazu lub wycieczki. Umowa zawarta w takich okolicznościach jest nieważna z mocy prawa i nie wywołuje skutków dla konsumenta.
Kontrole pokazów w całym kraju wykazały, że przedstawiciele sprawdzanych firm często dopuszczali się praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, a nawet przestępstw. Prezes UOKiK złożył 8 zawiadomień do prokuratury, dopatrując się w działaniach badanych podmiotów oszustw, między innymi finansowych. W dwóch przypadkach zgłoszenia obejmowały podejrzenie udziału handlowców w zorganizowanych grupach przestępczych. Trzy z postępowań zakończyły się decyzjami o nałożeniu kar za naruszanie zbiorowych interesów konsumentów, których łączna suma przekracza 3,6 mln zł.
Najwyższe kary nałożono na firmę Redice z Kórnika (aktualnie z siedzibą w Toruniu), oferującą między innymi artykuły AGD, produkty wełniane, naczynia i noże kuchenne. Telemarketerzy działający na zlecenie firmy zapraszali konsumentów na bezpłatne badania płuc, ukrywając sprzedażowy charakter spotkań. Na miejscu przedstawiciele spółki sugerowali, że możliwość zakupu prezentowanych produktów to oferta specjalna, dostępna po okazyjnej cenie, wyłącznie dla wylosowanych szczęśliwców. Przedstawiciele spółki sugerowali przy tym, że skorzystanie z oferty promocyjnej wyłącza prawo odstąpienia od umowy. Kary nałożone za powyższe praktyki to łącznie ponad 1,8 mln zł na firmę oraz 325 tys. zł na jej prezesa.
Druga decyzja dotyczy spółki Healthy Life z Przeźmierowa, która sprzedawała między innymi sprzęty AGD, kremy oraz produkty wełniane, zgłoszone do rejestru jako produkty medyczne. Sprzedaż takich wyrobów poza lokalem przedsiębiorstwa jest niedozwolona. Prezes UOKiK nałożył karę w wysokości 100 tys. zł na prezesa Healthy Life oraz prawie 550 tys. zł na spółkę.
Trzecia decyzja Prezesa UOKiK dotyczy firmy Better Life Technology, która zawierała na pokazach z konsumentami umowy sprzedaży między innymi wyrobów medycznych. Prezes UOKiK nałożył kary w wysokości ponad 400 tys. zł na firmę oraz 375 tys. zł na członków zarządu firmy.
Decyzje nie są prawomocne, przysługuje od nich odwołanie do sądu. Wszystkie zostały jednak opatrzone rygorem natychmiastowej wykonalności w części dotyczącej niedozwolonych praktyk. Oznacza to, że przedsiębiorcy muszą zaprzestać stosowania kwestionowanych działań jeszcze przed uprawomocnieniem się decyzji.
Zobacz: Czy wiesz, ile naprawdę płacisz? Cenniki pod lupą Inspekcji Handlowej
Zobacz: Temu i Shein pod lupą. Wyniki raportu zatrważają
Źródło zdjęć: Anna Rymsza / Telepolis.pl
Źródło tekstu: UOKiK